Το πικ νικ

Η σημερινή δημοσίευση ξεκινά από πολλές αφορμές. Ο ερχομός της άνοιξης και η ακόλουθη διάθεση για επαφή με αυτό που σχηματικά καλούμε φύση είναι η κύρια. Εκδρομή λοιπόν. Με αυτοκίνητο, λεωφορείο, τρένο, πεζή. Εγγύτερα ή και λίγο πιο μακριά. Με παρέα μικρή και μεγάλη, οικογένεια και φίλους.

Η εκδρομή συνοδεύεται συχνά (αν δεν το εμπεριέχει εμπρόθετα) από φαγητό. Τα τελευταία χρόνια η ανάγκη αυτή καλύπτεται συνήθως από τα κατά τόπους εστιατόρια και ταβέρνες που δημιουργήθηκαν μαζικά με την ανάπτυξη του τουρισμού και της βιομηχανίας του ελεύθερου χρόνου. Με την εξέλιξη αυτή, το πικ νικ (πότε άραγε καθιερώθηκε στα ελληνικά η γαλλική αυτή λέξη;), το κολατσιό, το φαγοπότι στην ύπαιθρο έχασε έδαφος. Ανατρέξαμε σε φωτογραφικά τεκμήρια από τα αρχεία μας και εντοπίσαμε ορισμένες αποτυπώσεις της στιγμής. Εξαιρετική (συνέπιπτε άλλωστε συχνά με γιορτή), για αυτό άλλωστε σήκωνε και φωτογραφία.

Πριν όμως μοιραστούμε μαζί σας τις λίγες αυτές αρχειακές αποτυπώσεις παραθέτουμε μία εμβληματική φωτογραφία που ανασύρθηκε από τη μνήμη μας και παίζει με το ίδιο θέμα στη Γαλλία του 1938. Εδώ ο φωτογράφος επιλέγει να φωτογραφίσει την παρέα από πίσω. Σκηνοθετεί τη λήψη σαν ζωγραφικό πίνακα και αποτυπώνει τη διάθεση αλλά και την πρακτική. Εμάς μας ενδιαφέρουν επιπλέον το βαλιτσάκι του πικ νικ, το κρασί, τα μαχαιροπίρουνα, η μέρα και ο τόπος της λήψης.

cartier_bresson_c

Henri Cartier-Bresson, Κυριακή στις όχθες του Μάρνη, 1938

 

Οι δικές μας φωτογραφίες είναι μάλλον τραβηγμένες από ερασιτέχνες. Δεν έχουν καλλιτεχνικές αξιώσεις. Μας ενδιαφέρουν όμως αρχειακά, σαν μια ελάχιστη ιστορία της εκδρομής, της διατροφής, του υλικού πολιτισμού. Δεν μπορούμε βέβαια από τέσσερις φωτογραφίες (οι οποίες στην περίπτωση μας είναι όλες μάλλον προπολεμικές) να βγάλουμε συμπεράσματα και να φτιάξουμε «τυπολογίες». Εντοπίζουμε όμως ομοιότητες. Οι εκδρομείς καθιστοί κατάχαμα σε ένα κιλίμι, με το φαγητό και τα σύνεργα του απλωμένα σε ένα σεντόνι. Σε τόπο σκιερό, δασωμένο (εμφανίζεται βέβαια κι ένα παρασόλι). Πλεκτά καλάθια, λίγες τομάτες, ψωμί, σταφύλια. Μαζί κι ένα ταψί με την πανταχού παρούσα πίτα ή ένα γιουβέτσι. Παγούρι για νερό, ποτήρια και κρασί και λίγα πιάτα. Η διάθεση μάλλον χαλαρή αν και την εποχή εκείνη ο φακός συνδυάζεται ακόμη με τη σοβαρότητα του βλέμματος.

giannopoulos0001_c

αρχείο Αλκιβιάδη Γιαννόπουλου

 

kk_c

Πρώτη από δεξιά η Ελένη Κατσανίκα, αρχείο Κλείτου Κύρου

 

papadimitriou

Η οικογένεια Βαρέλλα, αρχείο Ρούλας Παπαδημητρίου

 

albani_c

αρχείο Παναγιώτη Αλμπάνη

Επιτρέψτε μας μια προτροπή. Μια μικρή προετοιμασία, διάθεση και παρέα είναι αυτά που απαιτούνται.  Καλές εκδρομές, καλό Πάσχα και καλή Πρωτομαγιά.

Γιώργος Κουμαρίδης

 

 

 

 

 

εκδουλεύσεις

Πελατειακό κράτος, ρουσφέτι, εξυπηρέτηση ημετέρων και άλλα πολλά. Άλλοτε προστασία, πρόνοια του πολιτικού για την επαρχία του, κανόνας και όχι εξαίρεση. Εκδουλεύσεις, αιτήματα, διορισμοί, τακτοποίηση.  Προφανώς, δεν θα κάνουμε ανάλυση του πολύπλοκου αυτού φαινομένου στα μικρά μας αυτά σημειώματα. Καθώς όμως συναντάμε συχνά σε πολλά αρχεία πολιτικών πλήθος σχετικών τεκμηρίων, σκεφτήκαμε να  θίξουμε το θέμα στην αρχειακή του διάσταση.

Μας δίνεται έτσι η ευκαιρία να παρουσιάσουμε δύο σημαντικά αρχεία της συλλογής μας, που παρουσιάζουν ενδιαφέρον ιδιαίτερα για τη Μακεδονία του Μεσοπολέμου, και τα οποία μέχρι σήμερα παραμένουν σχετικά αναξιοποίητα. Πρόκειται για τα αρχεία του Γεώργιου Κακουλίδη και του Νικόλαου Κωνσταντόπουλου.

Ο Γεώργιος Κακουλίδης (1871-1945) υπήρξε αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού. Συμμετείχε ενεργά στους Βαλκανικούς Πολέμους και σε επιχειρήσεις του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σημαίνων στέλεχος του Κόμματος των Φιλελευθέρων πολιτεύτηκε στην Κοζάνη και εκλέχτηκε βουλευτής (1923, 1926, 1936) και γερουσιαστής (1929-1933). Χρημάτισε Γενικός Διοικητής Θράκης (1929-1930) επί κυβερνήσεως Βενιζέλου.

3.7_cart

επισκεπτήριο του Κακουλίδη στα γαλλικά

 

kakoulidis_photo

φωτογραφία του Κακουλίδη

 

Ο Νικόλαος Κωνσταντόπουλος γεννήθηκε το 1885 στον Σκοπό της Ανατολικής Θράκης. Το 1920 διορίστηκε βοηθός υποδιοικητής Ξάνθης. Τον ίδιο χρόνο εκλέχτηκε βουλευτής στην περιφέρεια των Σαράντα Εκκλησιών με το κόμμα των Φιλελευθέρων. Το 1922 ήρθε ως πρόσφυγας στην Ελλάδα μετά την υποχρεωτική αποχώρηση των Ελλήνων από την Ανατολική Θράκη και το 1923 τοποθετήθηκε στη θέση του νομάρχη Λακωνίας από την κυβέρνηση Γονατά. Στις εκλογές του ίδιου χρόνου, εκλέχτηκε βουλευτής με το κόμμα των Φιλελευθέρων στις Σέρρες. Σε αυτή την εκλογική περιφέρεια εκλέχτηκε συνεχόμενα και στις επόμενες εκλογές των ετών 1928, 1932, 1933 και 1936. Το 1944 διορίστηκε Γενικός Διοικητής Ανατολικής Μακεδονίας από την κυβέρνηση Πλαστήρα, θέση που διατήρησε έως το 1946. Το 1952 εκλέχτηκε βουλευτής Αθηνών με τον Ελληνικό Συναγερμό.

konstantopoulou_1.2

Ο Κωνσταντόπουλος σε προεκλογική αφίσα

cart_visit0001

επισκεπτήριο του Κωνσταντόπουλου

Για αναλυτικά βιογραφικά  και τις περιγραφές των αρχείων επισκεφθείτε τον κατάλογο αρχείων του ΕΛΙΑ Θεσσαλονίκης.

Στα αρχεία του Κακουλίδη και του Κωνσταντόπουλου περιέχεται πλήθος επιστολών ψηφοφόρων, συγγενών, επαγγελματικών και ποικίλων οργανώσεων, συνήθως της επικράτειάς τους (αν και αυτό δεν είναι πάντα απαραίτητο) που συνήθως ζητάνε κάτι. Μεγάλο ή μικρό,  λιγότερο ή περισσότερο παρακλητικά, με μετρημένες ή υπερβολικές εκφράσεις, με υποσχέσεις αιώνιας πίστης ή και χωρίς. Σταχυολογήσαμε ορισμένες και τις παρουσιάζουμε εν τάχει.

Νικόλαος Διάφας προς Κακουλίδη, Γερουσιαστή Κοζάνης, Κοζάνη, 2.2.1933.

Άεργος, καπνοπαραγωγός, πατέρας δέκα παιδιών, συνελήφθη από την αστυνομία να καπνίζει λαθραία τσιγάρα. Η εφορία Κοζάνης του επέβαλε πρόστιμο 1000 δραχμών. Στη συνέχεια έκανε έφεση ενάντια στην απόφαση αυτή. Ζητάει από τον Κακουλίδη να κάνει ό,τι μπορεί.

Σας παρακαλώ θερμώς κ. Κακουλίδη όπως έχοντες υπ’ όψη πλην της αεργίας και της πείνης ήτις μαστίζει την οικογένειαν μου, ότι τυγχάνω οικογενειάρχης και πατέρας 10 τέκνων, άτινα εγώ γνωρίζω πως τα κρατώ εις την ζωήν, και δεν είμαι εις θέσιν ούτε δραχμήν να πληρώσω. Έαν παρ’ ελπίδα το Δικαστήριο επιμείνη εις την πληρωμήν του προστίμου, η απόφασις του θα ισοδυναμεί με καταδίκην είς θάνατον εμού και της οικογενείας μου. 

diafas_pros_kakoulidi_ready

Ιερέας με δυσανάγνωστη υπογραφή προς Κακουλίδη, Γερουσιαστή Κοζάνης, Πελεκάνος Κοζάνης, 4 Απριλίου 1934

Ζητάει την παρέμβαση του Κακουλίδη σχετικά με την έγκριση αποζημίωσης για μια ανταλλάξιμη περιουσία του πατέρα του. Εκθειάζει εκτενώς τον Κακουλίδη και όσους τον ψήφισαν.

Και ως εκ τούτο, έρχομαι όχι μόνον και εσάς να ευχαριστώ δια την ενθύμησιν σας εις εμάς αλλά και να εκφράσω συγχαρητήρια εις εκείνους που καλώς σκεπτόμενοι εψήφισαν εσάς κ[αι] να γνωρίζουν ότι ο ψήφος τους κατέχη θέσιν μερίδος εκ των αχράντων μυστηρίων

iereas_pros _kakoulidi01

iereas_pros_kakoulidi_02

 

Αναστάσιος Μπεϋνόγλου προς Κακουλίδη, Πτολεμαΐδα, 20.7.1936.

mpeinoglou_pros_kakoulidi

 

Ζητάει από τον Κακουλίδη να ενεργήσει προς το Υπουργείο Γεωργίας ούτως ώστε να επισπευτεί  η αποστολή σχεδιαγράμματος για αγρό που του παραχωρήθηκε και τον οποίο προσπάθησε να ιδιοποιηθεί άλλος αγρότης.

Διά ταύτα έρχομαι και πάλιν να σας ενοχλήσω δια της παρούσης μου όπως εάν είνε δυνατόν επισπευθή η αποστολή του αιτηθέντος παρά του Υπουργείου Γεωργίας σχεδιαγράμματος.    

 

 

 

 

Δυσανάγνωστη υπογραφή προς Κωνσταντόπουλο, Αλεξάνδρεια Αιγύπτου, 30.8.1920.alexandreia_pros_konstantopoulo_01

Ο Κωνσταντόπουλος μόλις έχει αναλάβει βοηθός υποδιοικητής Ξάνθης. Ο αποστολέας ζητάει να διοριστεί στο δημόσιο.

…σπεύδω να σας συγχαρώ διά την θέσιν σας και συνάμα να εκφράσω τη μεγάλην μου χαράν διότι δικοί μας συμπατριώται μέλλον να διοικήσουν τον τόπον μας, αφ’ ετέρου δε κ την ελπίδα να λάβω την τιμήν κ εγώ να συγκαταλεχθώ μεταξύ των δημοσίων υπαλλήλων της πατρίδος μου.  

 

 

 

 

 

 

Ένωσις των εν Μακεδονία & Θράκη Προσφύγων τέως Δημοσίων Υπαλλήλων Τουρκίας προς Κωνσταντόπουλο, βουλευτή Σερρών, Θεσσαλονίκη, 26.10.1928.

Μετά τις εκλογές του Αυγούστου του 1928, ο σύλλογος ζητάει την εισήγηση νομοσχεδίου σχετικά με την αποζημίωση της σύνταξης των μελών του.

Ο Σύλλογος ημών  λαμβάνει την τιμήν να σας υπενθυμίση το φλέγον ζήτημα της αποζημιώσεως της συντάξεως των τέως Δημοσίων Προσφύγων Υπαλλήλων της Τουρκίας και σας παρακαλούμεν θερμότατα, όπως ευαρεστούμενοι άμα τη ενάρξει των συνεδριάσεων της Νέας Βουλής εισηγηθείτε και εισαχθή εις αυτήν το σχετικόν νομοσχέδιον, όπερ κατόπιν πολυμόχθου θυσίας και πολυετούς ενεργείας κατορθώσαμεν να εισαγάγωμεν εις την διαλυθείσαν Βουλήν προς επικύρωσιν.

dimipaltour_pros_konstanto

 

Εμπορικός Σύλλογος Σερρών προς Κωνσταντόπουλο, βουλευτή Σερρών, Σέρρες, 27.11.1929.

Σχετικά με την επιθυμία των εμπόρων και των επαγγελματιών των Σερρών και της Δράμας να δημιουργήσουν οργανισμό αυτασφάλειας προσφέροντας ως εγγύηση την ακίνητη περιουσία τους. Ο νόμος έκανε δεκτά ως εγγύηση ακίνητα μόνο σε πόλεις με πληθυσμό πάνω από 50.000 χιλιάδες.  Ζητάνε την τροποποίηση του σχετικού άρθρου ώστε ο αριθμός του πληθυσμού να περιοριστεί από 50 σε 25 χιλιάδες.

Παρακαλούμεν θερμώς όπως επεμβαίνοντες ενεργώς παρά τω ως άνω Υπουργείω, επιτύχετε την τροποποίησιν του σχετικού άρθρου ώστε ο αριθμός του πληθυσμού να περιορισθή από 50 εις 25 χιλιάδες, ίνα ούτω συμπεριληφθή και η πόλις μας καθώς και η Δράμα, ήτις εξ ίσου ενδιαφέρεται και μας έγραψε σχετικώς.

Παρακαλούμεν όπως μας γνωρίσητε το ταχύτερον τας επί του ζητήματος τούτου ενεργείας σας.

emporikos_serron_pros_konstanto0001

Δούκας Αθ. Γιαννούλης προς Κωνσταντόπουλου, βουλευτή Σερρών, Δράμα, 16.4. 1936.

giannoulis_pros_konstantoΟ αποστολέας μαθαίνει ότι υπάρχουν κενές θέσεις στους σιδηρόδρομους και ότι «δέχονται υπαλλήλους με μέσα στη Γενική Διεύθυνσι Σιδηρ/μου Θεσσαλονίκης ή στο Υπουργείο Συγκοινωνίας» και ζητάει τον διορισμό του άνεργου γιου του, ο οποίος υπήρξε επαναστάτης (προφανώς σε κάποιο βενιζελικό κίνημα).

θα μου κάνετε γλυκά τα γηρατειά μου, θα μου δώσετε ζωή εάν μπορέσετε να βάλλετε τον υιόν μου, Κων/τίνον κάπου. 4 χρόνια ο δυστυχής άνεργος, απόφοιτος Γυμνασίου, έφεδριος αξιωματικός και επαναστάτης. Δώσατε και σε αυτόν τον νέον μια δουλιά για να μη θυμάται μόνον το ξύλον που έφαγε όταν έπεσε στα χέρια των νικητών…

 

Μητροπολίτης Ζιχνών Αλέξανδρος προς Κωνσταντόπουλο, Αθήνα, 12.10.1937.

zihnis_pros_konstanto0001

Ο αποστολέας ζητάει από τον Κωνσταντόπουλο να παρέμβει στον καθηγητή Ματθαιόπουλο για να κρίνει με επιείκεια στο μάθημα της Οργανικής Χημείας συγκεκριμένο φοιτητή, υπότροφό του.

…παρακαλώ θερμώς όπως εξαντλήσητε πάσαν την φιλικήν επιρροήν σας παρά τω Καθηγητώ κυρίω Ματθαιοπούλω ίνα τον κρίνη επιεικώς (καίτοι αρκετά μελετημένος) και τω δώση βαθμόν προβιβάσιμον. 

Για παρόμοια τεκμήρια  συμβουλευθείτε τον κατάλογο της έκθεσης Αρχεία, πολίτες και πολιτικοί, μία αντίστροφη ανάγνωση της πολιτικής, Γενικά Αρχεία του Κράτους, Ελληνική Αρχειακή Εταιρεία, Αθήνα 2013

Γιώργος Κουμαρίδης

 

ένα ναυτικό πρακτορείο στο Μεσοπόλεμο

Το ναυτικό πρακτορείο Πέτρου και Κωνσταντίνου Τσίμπη (θείος και ανιψιός) ιδρύθηκε στον Πειραιά το 1896 και ήταν ένα από τα παλιότερα του είδους. Ο Πέτρος Τσίμπης πέθανε γύρω στα 1927 και την επιχείρηση συνέχισε μόνος του ο Κωνσταντίνος, άγνωστο μέχρι πότε.  Το πρακτορείο ειδικεύθηκε κυρίως στην υπερπόντια μετανάστευση και υπήρξε αντιπρόσωπος μεγάλων εταιρειών όπως του ναυτικού πρακτορείου A. Cabaud (με έδρα τη Μασσαλία) και των ακτοπλοϊκών White Star Line και Red Star Line.

Στο αρχείο σώζονται τεκμήρια της περιόδου 1924-1931. Σώζεται κυρίως η εξερχόμενη αλληλογραφία του πρακτορείου (6 βιβλία αντιγραφής επιστολών της περιόδου 1926-1931) αλλά και ένα μικρό κομμάτι εισερχόμενης αλληλογραφίας,  πληροφορίες για δρομολόγια και διατυπώσεις προς τους ταξιδιώτες για Αυστραλία, Αμερική και Καναδά καθώς και διαφημιστικά φυλλάδια υπερατλαντικών ατμόπλοιων.

fakelos_tsimpi

Φάκελος της επιχείρησης με τυπωμένα τα στοιχεία της στα γαλλικά

Το αρχείο προσφέρεται για τη μελέτη της υπερπόντιας μετανάστευσης των Ελλήνων δίνοντας στοιχεία για τα δίκτυα, τις τάσεις και τις διαδικασίες που την συνόδευαν. Τα έτη που καλύπτονται από τα τεκμήρια που σώθηκαν, η μεγάλη φυγή Ελλήνων προς τις Η.Π.Α. έχει σταματήσει ως αποτέλεσμα ενός ομοσπονδιακού νόμου για τον περιορισμό της μετανάστευσης από την νοτιοανατολική Ευρώπη που εκδόθηκε το 1922. Στις Η.Π.Α. πλέον ταξίδευαν μόνο όσοι είχαν αποκτήσει την αμερικανική υπηκοότητα ή  είχαν άδεια να επιστρέψουν στη χώρα. Η μετανάστευση διοχετεύθηκε τότε προς άλλους προορισμούς. Αργεντινή, Χιλή, Κούβα, Μεξικό, Καναδά και Αυστραλία

epistoloxarto_1

Τυποποιημένη επιστολή του πρακτορείου σε πελάτες του, με την οποία τους ζητάει να το επιλέξουν ξανά για το ταξίδι της επιστροφής τους στις Η.Π.Α. Στην αριστερή στήλη τυπωμένες οι υπηρεσίες που προσφέρει ο Κωνσταντίνος Τσίμπης

Το πρακτορείο εκδίδει εισιτήρια για όλους τους παραπάνω προορισμούς. Το ταξίδι για τη Νέα Υόρκη γίνεται συνήθως μέσω Μασσαλίας και Χερβούργου. Οι Τσίμπη συνεργάζονται στενά για τους προορισμούς της Αμερικής με τον οίκο Α. Cabaud, με τον οποίο έχουν τακτικότατη επικοινωνία (μακράν το μεγαλύτερο κομμάτι της αλληλογραφίας του αρχείου).Συχνή επικοινωνία και συνεργασία έχουν ακόμη με τον Ευάγγελο Αρβανιτόπουλο στο Πορτ-Σάιντ, λιμάνι μέσω του οποίου γίνονταν τα ταξίδια στην Αυστραλία.

dromologiavamerikis

δρομολόγια υπερωκεανείων για τις ΗΠΑ και τον Καναδά

Το πρακτορείο μαζί με την έκδοση εισιτηρίων αναλάμβανε την διευθέτηση των ταξιδιωτικών εγγράφων των επιβατών με τις προξενικές αρχές των χώρων υποδοχής στην Αθήνα, μετέφερε αποσκευές για τρίτους, συνόδευε επιβάτες. Ακόμη ενημέρωνε τους ενδιαφερόμενους για τις διατυπώσεις που χρειάζονταν για να ταξιδέψουν ή για πιθανές αλλαγές των νόμων.

dromologianamerikis

Ενημερωτική επιστολή που περιλαμβάνει τα δρομολόγια και τις τιμές των ναύλων για λιμάνια της νότιας Αμερικής. Περιλαμβάνει ακόμη τις διατυπώσεις που πρέπει να προσκομίσει ο επιβάτης για μετάβαση στην Αργεντινή

Αν και απουσιάζουν τεκμήρια που θα έδιναν την ιστορική εξέλιξη της εταιρείας, από την αλληλογραφία που διασώθηκε διαπιστώνουμε ότι οι Τσίμπη ήταν πολύ δραστήριοι στο χτίσιμο δικτύων που δυνητικά θα τους εξασφάλιζαν πελάτες. Έγραφαν πολύ. Στους ευχαριστημένους πελάτες ζητώντας τους να τους προτιμήσουν ξανά καθώς και να τους δώσουν τις διευθύνσεις συμπατριωτών ή φίλων τους. Στους πράκτορες, επίσημους και ανεπίσημους, που υπήρχαν στις επαρχιακές πόλεις και τα χωριά της Ελλάδας, της Αλβανίας και της Κύπρου. Σε ιδιοκτήτες ξενοδοχείων ανά την Ελλάδα,  με τους οποίους προσπαθούσαν να εμπλακούν σε μια κοινά επωφελή συνεργασία: ο ένας θα πρότεινε τον άλλο στους ταξιδιώτες με τους οποίους έρχονταν αμφότεροι σε επαφή. Σε ομογενείς πράκτορες και ξενοδόχους στις Η.Π.Α. Σε προέδρους χωριών.

 

 

 

Από μια πρώτη ανάγνωση της εξερχόμενης αλληλογραφίας το πρακτορείο δούλευε με όλες τις περιοχές της Ελλάδας. Τα χρόνια 1925 με 1929 υπήρχε αρκετή κίνηση από τη περιοχή της δυτικής Μακεδονίας, και ιδίως από την περιοχή της Φλώρινας, όπου πολλοί κάτοικοι από τα σλαβόφωνα χωριά της περιοχής προσπαθούν να μεταναστεύσουν κυρίως προς την Αυστραλία και τον Καναδά. Τακτική επικοινωνία και κίνηση υπήρχε ακόμη από τη Λέσβο, όπου οι Τσίμπη συνεργάζονταν στενά με τον Ιωάννη Αθηναίο. Συχνή επικοινωνία είχαν ακόμη με αρκετές περιοχές της Πελοποννήσου, της Θεσσαλίας και με ορισμένα νησιά, όπως η Κρήτη, η Σάμος, η Κεφαλλονιά και η Ρόδος. Μικρότερη κίνηση παρουσίαζε η Στερεά Ελλάδα ενώ η Θράκη, η ανατολική και η κεντρική Μακεδονία και η Ήπειρος  παρουσίαζαν ελάχιστη κίνηση. Αξιοσημείωτη είναι η τακτική επικοινωνία με πράκτορες και ιδιώτες στην Αλβανία, ιδίως στην περιοχή της Κορυτσάς.

1926_05_19

Επιστολή προς ιδιοκτήτη ξενοδοχείου στη Φλώρινα. Γράφουν οι Τσίμπη «λαμβάνωμεν την τιμήν να σας ταχυδρομήσωμεν μερικάς κάρτας του γραφείου μας με την παράκλησιν όπως ευαρεστούμενοι συνιστάται εις τους διερχομένους εκ του ξενοδοχείου σας, ταξιδιώτας, το γραφείον μας»

Θα ήταν ευτύχημα να είχε διασωθεί μεγαλύτερο μέρος του αρχείου.Το περιεχόμενο της αλληλογραφίας ενός ναυτικού πρακτορείου είναι συχνά διαδικαστικό και επαναλαμβανόμενο, βαρετό ίσως. Δίνει όμως, αν εξεταστεί σε βάθος, σημαντικές πληροφορίες για τον μικρόκοσμο της μετανάστευσης: τις τάσεις και τα δίκτυα, την εμπορευματοποίηση, τις αλλαγές στη νομοθεσία, τους τρόπους φυγής, τους φόβους και τις ελπίδες των μεταναστών. Συμπληρώνει την εικόνα μιας καταλυτικής διεργασίας για τη νεοελληνική ιστορία, μιας διεργασίας η οποία μαζί με την προσφυγιά σφράγισε και σφραγίζει τις ζωές και τους ορίζοντες εκατομμυρίων ανθρώπων.

Γιώργος Κουμαρίδης, ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ Θεσσαλονίκη

milosis

Επιστολή του πρακτορείου Ι. Μηλώση στη Φλώρινα με την οποία ζητάει τη συνεργασία των Τσίμπη και τους ενημερώνει ότι «εν τη περιφερεία μας υπάρχει και πάλι μεγάλη κίνησις προς μετανάστευσιν