Το πικ νικ

Η σημερινή δημοσίευση ξεκινά από πολλές αφορμές. Ο ερχομός της άνοιξης και η ακόλουθη διάθεση για επαφή με αυτό που σχηματικά καλούμε φύση είναι η κύρια. Εκδρομή λοιπόν. Με αυτοκίνητο, λεωφορείο, τρένο, πεζή. Εγγύτερα ή και λίγο πιο μακριά. Με παρέα μικρή και μεγάλη, οικογένεια και φίλους.

Η εκδρομή συνοδεύεται συχνά (αν δεν το εμπεριέχει εμπρόθετα) από φαγητό. Τα τελευταία χρόνια η ανάγκη αυτή καλύπτεται συνήθως από τα κατά τόπους εστιατόρια και ταβέρνες που δημιουργήθηκαν μαζικά με την ανάπτυξη του τουρισμού και της βιομηχανίας του ελεύθερου χρόνου. Με την εξέλιξη αυτή, το πικ νικ (πότε άραγε καθιερώθηκε στα ελληνικά η γαλλική αυτή λέξη;), το κολατσιό, το φαγοπότι στην ύπαιθρο έχασε έδαφος. Ανατρέξαμε σε φωτογραφικά τεκμήρια από τα αρχεία μας και εντοπίσαμε ορισμένες αποτυπώσεις της στιγμής. Εξαιρετική (συνέπιπτε άλλωστε συχνά με γιορτή), για αυτό άλλωστε σήκωνε και φωτογραφία.

Πριν όμως μοιραστούμε μαζί σας τις λίγες αυτές αρχειακές αποτυπώσεις παραθέτουμε μία εμβληματική φωτογραφία που ανασύρθηκε από τη μνήμη μας και παίζει με το ίδιο θέμα στη Γαλλία του 1938. Εδώ ο φωτογράφος επιλέγει να φωτογραφίσει την παρέα από πίσω. Σκηνοθετεί τη λήψη σαν ζωγραφικό πίνακα και αποτυπώνει τη διάθεση αλλά και την πρακτική. Εμάς μας ενδιαφέρουν επιπλέον το βαλιτσάκι του πικ νικ, το κρασί, τα μαχαιροπίρουνα, η μέρα και ο τόπος της λήψης.

cartier_bresson_c

Henri Cartier-Bresson, Κυριακή στις όχθες του Μάρνη, 1938

 

Οι δικές μας φωτογραφίες είναι μάλλον τραβηγμένες από ερασιτέχνες. Δεν έχουν καλλιτεχνικές αξιώσεις. Μας ενδιαφέρουν όμως αρχειακά, σαν μια ελάχιστη ιστορία της εκδρομής, της διατροφής, του υλικού πολιτισμού. Δεν μπορούμε βέβαια από τέσσερις φωτογραφίες (οι οποίες στην περίπτωση μας είναι όλες μάλλον προπολεμικές) να βγάλουμε συμπεράσματα και να φτιάξουμε «τυπολογίες». Εντοπίζουμε όμως ομοιότητες. Οι εκδρομείς καθιστοί κατάχαμα σε ένα κιλίμι, με το φαγητό και τα σύνεργα του απλωμένα σε ένα σεντόνι. Σε τόπο σκιερό, δασωμένο (εμφανίζεται βέβαια κι ένα παρασόλι). Πλεκτά καλάθια, λίγες τομάτες, ψωμί, σταφύλια. Μαζί κι ένα ταψί με την πανταχού παρούσα πίτα ή ένα γιουβέτσι. Παγούρι για νερό, ποτήρια και κρασί και λίγα πιάτα. Η διάθεση μάλλον χαλαρή αν και την εποχή εκείνη ο φακός συνδυάζεται ακόμη με τη σοβαρότητα του βλέμματος.

giannopoulos0001_c

αρχείο Αλκιβιάδη Γιαννόπουλου

 

kk_c

Πρώτη από δεξιά η Ελένη Κατσανίκα, αρχείο Κλείτου Κύρου

 

papadimitriou

Η οικογένεια Βαρέλλα, αρχείο Ρούλας Παπαδημητρίου

 

albani_c

αρχείο Παναγιώτη Αλμπάνη

Επιτρέψτε μας μια προτροπή. Μια μικρή προετοιμασία, διάθεση και παρέα είναι αυτά που απαιτούνται.  Καλές εκδρομές, καλό Πάσχα και καλή Πρωτομαγιά.

Γιώργος Κουμαρίδης

 

 

 

 

 

Advertisements